چرا در قرآن مردان بیش از زنان مورد مخاطباند؟

در اکثر مواردی که در قرآن از خطابهای مذکر استفاده شده است، زنان و مردان همه با هم مورد نظر خداوند بودهاند، مگر مواردی که خطاب مخصوص مردان باشد.

برای کسی که با ادبیات و مختصات زبان عربی آشنا نیست، ممکن است پرسشها و ابهامهای گوناگونی در ارتباط با سبک بیانی قرآن ایجاد شود و این ابهامها موجب و موجد شبهات بنیادیتری در عرصه هستیشناسی، انسان شناسی، ارزش شناسی و معرفتشناسی اسلام گردد.

طبیعتاً آشنا شدن با سبک بیانی قرآن، که همان سبک بیانی عرب فصیح و اصیل است، بر بسیاری از برداشتهای نادرست از آیات قرآن و احیاناً پندارهای باطلی که به این کتاب آسمانی نسبت داده شده و میشود، خط بطلان خواهد کشید.

بدون شک قرآن کریم در قالب زبان عربی نازل شده است و ممکن نیست که از چارچوبهای شناخته شده و اصیل عرب زبانان، خارج شود و باید به ملزومات و مختصات این زبان وفادار بماند تا مخاطبانش بتوانند به مقاصد او راه یابند و آموزههایش را فهم کنند. اگر جز این باشد، حتی برای مخاطبان نخستین خود هم نامفهوم خواهد بود و به طریق اولی برای مخاطبان بعدی و به ویژه مخاطبان غیر عرب نامفهومتر خواهد ماند.

یکی از پرسشها و ابهامهایی که فراوان مورد توجه قرار میگیرد و برداشتهای نادرستی را، خصوصاً برای خانمهای متدین و علاقهمند به ارزشهای دینی، ایجاد میکند و همین برداشتها در بسیاری از مواقع دستآویز بدخواهان و کجاندیشان برای نکوهش اسلام و معرفی آن به عنوان یک دین زن ستیز و نامهربان با جنس زن میشود، این است که ظاهراً خطابهای قرآن در بسیاری از موارد، متوجه مردان است و گویی اصلاً زنان را به حساب نیاورده و برای آنها ارزشی قائل نشده است و زنان را طفیل وجود مردان در نظر گرفته است.

استفاده مکرر قرآن از ضمایر و کلمات مخصوص مذکر به عنوان یکی از دلائل برجسته بر این مدعا بیان شده است. مثلاً در هیچ کجا خطاب «یا ایتها اللاتی آمنن» نیامده است و همه جا گفته شده «یا ایها الذین آمنوا»

در جریان بازگویی قصه حضرت مریم علیهاالسلام در سوره مبارکه تحریم آمده است: «وَ مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِیهِ مِن رُّوحِنَا وَ صَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَ كُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِینَ ؛

و مریم دختِ عمران را، همان كسى كه خود را پاكدامن نگاه داشت و در او از روح خود دمیدیم و سخنان پروردگار خود و كتابهاى او را تصدیق كرد و از فرمانبرداران بود.» (تحریم/12) و نمیفرماید: «وَ کانَتْ مِنَ القانِتات»؛ و نظایر بیشمار دیگر...